De zwangerschap, dat is 9 maanden vol heuglijk verlangen naar de komst van je kleine spruit. Toch loeren er tijdens deze periode ook enkele gevaren om de hoek. Zwangerschapsdiabetes bijvoorbeeld, een aandoening die steeds meer vrouwen treft. Een grondige bewustmaking rond deze ziekte en haar gevolgen is dan ook broodnodig. We voegen de daad bij het woord!
Wat is zwangerschapsdiabetes?
Wie lijdt aan zwangerschapsdiabetes vertoont abnormaal hoge bloedsuikerwaarden tijdens de zwangerschap. De ziekte verdwijnt spontaan na de bevalling, maar kan later wel evolueren tot blijvende type 2 diabetes. Meer zelfs, maar liefst de helft van de vrouwen met zwangerschapsdiabetes ontwikkelen na 5 tot 10 jaar blijvende diabetes. Bovendien zijn er geen specifieke symptomen voor zwangerschapsdiabetes, wat de opsporing van de ziekte bemoeilijkt. Kortom, allerminst een onschuldige kwaal!
Het belang van screening
Er bestaat (voorlopig) nog geen consensus over een verplichte systematische screening in België. Vele ziekenhuizen/gynaecologen screenen systematisch, maar dat is nog niet overal het geval. Nochtans is zo’n systematische screening essentieel bij zwangerschapsdiabetes.
Hoe verloopt de screening? Bij de standaardtest moet je 50g suikeroplossing drinken, waarna een bloedafname volgt om het glucosegehalte in je bloed te meten. Als de resultaten wijzen op zwangerschapsdiabetes volgt daarna nog een tweede test om een definitieve diagnose te stellen. Deze test vindt plaats tussen de 24ste en de 28ste week van de zwangerschap. Loop je een extra risico op zwangerschapdiabetes? Dan zal je arts al een test uitvoeren bij de eerste raadpleging.
Kan je zwangerschapsdiabetes voorkomen?
De meeste risicofactoren voor zwangerschapsdiabetes (ouder dan 25 jaar, meerling, familiale type 2 diabetes) kan je zelf niet beïnvloeden. Er is echter één uitzondering: overgewicht. Je kan namelijk het risico op zwangerschapsdiabetes verlagen door een gezond gewicht aan te houden en niet te veel bij te komen tijdens de zwangerschap.
Belangrijk: heb je zwangerschapsdiabetes gehad? Ga dan jaarlijks langs bij je huisarts voor een bloedglucosecontrole. Via het project Zoet Zwanger kan je hiervoor jaarlijks een opvolgingsbrief ontvangen. Vraag meer info aan je gynaecoloog of behandelende diabetesteam.
Wat zijn de mogelijke gevolgen voor jou en je baby?
Op korte termijn
Eerst het goede nieuws: bij een goede opvolging en behandeling veroorzaakt zwangerschapsdiabetes geen ernstige verwikkelingen bij jezelf of je baby. De bloedglucosewaarden zijn namelijk pas te hoog na de 20ste week en dan zijn de organen van je baby al volledig gevormd. Als de ziekte onbehandeld blijft, kan ze wel leiden tot:
• een te zware baby
• problemen bij de bevalling
• urineweginfecties
• vroeggeboorte
• een te lage bloedsuikerspiegel kort na de bevalling
Op lange termijn
Vergis je niet, de gevolgen van zwangerschapsdiabetes beperken zich niet tot de zwangerschap. De kans is namelijk groot dat je bij je volgende zwangerschap dezelfde problemen ontwikkelt. En nog veel belangrijker: zowat de helft van de vrouwen met zwangerschapsdiabetes ontwikkelt na 5 à 10 jaar blijvende diabetes!
Hoe behandelen?
Hoewel er geen specifieke symptomen zijn bij zwangerschapsdiabetes, is een strikte opvolging en behandeling toch noodzakelijk. Die steunt op volgende pijlers:
• Gezonde voeding: het streefdoel is om voldoende gezonde voedingsstoffen voor moeder en baby te combineren met normale bloedglucosewaarden. Let op: het gaat hierbij niet om een vermageringsdieet. Vraag raad aan een diëtist(e)!
• Regelmatige beweging: fysieke activiteit stimuleert de werking van insuline en helpt daardoor bij het onder controle houden van de bloedglucosewaarden.
• Insuline: je arts zal insuline voorschrijven als gezonde voeding niet volstaat om de bloedglucosewaarden te normaliseren. Je gynaecoloog en een diabetesteam volgen je zwangerschap dan op de voet.
• Zelfmonitoring: hierbij meet je het suikergehalte in je bloed zelf. Je diabetesteam leert je hoe je de waarden moet meten en opvolgen.
Lees onze brochure Diabetes type 2 opsporen en aanpakken en ontdek hoe je door een gezonde levensstijl je risico op diabetes type 2 kunt inperken.
Met dank aan Sabine Verstraete, projectcoördinator Zoet Zwanger, voor haar bereidwillige medewerking!